Եվա Բարսեղյան

  Լրացնել բաց թողնված բառերը՝ Ամպերր տարբերակում են րստ իրենց արտաքին տեսքի և բարձրութ­յան: Կան ամպերի տասնյակ տեսակներ, սակայն առանձնացնում են երեք հիմնական խումբ՝ կույտավոր (առաջացնում են տեղատարափ անձրև ու կարկուտ), շերտավոր (առաջացնում են մանրամաղ անձրև կամ ձյուն) և փետրավոր (տեղումներ չեն առաջացնում): Մթնոլորտի շերտերն են ներքնոլորտ, վերնոլորտ, արտաքին ոլորտ։ Մենք ապրում և ստեղծագործում ենք ներքնոլորտային շերտում։ Մթնոլորտի կողմից Երկրի մակերևույթի և դրա վրա գտնվող առար­կաների վրա գործադրած ճնշումը կոչվում է մթնոլորտային ճնծոմ։ Մթնոլորտային ճնշումը չափում են ճնշաչափ (բարոմետր) կոչվող սար­քով, որր լինում է սնիդային և մետաղային՝ աներոիդ (առանց հեղուկի): Տարբերում են քամու հետեյալ տեսակ ները՝ բրիզներ, լեռնահովտային քամիներ,մուսսոններ, պասսատներ: Իրեն ուղղությունը չի փոխում  պասսատներ -ը։ Երբ օդն սկսում է հագենալ ջրային գոլորշիներով, և ջերմաստիճանր նվազում է, մթնոլորտում գտնվող ջրային գոլորշիներր խտանում են, ինչի հետևանքով առաջանում են մառախուղ և ամպ:

Համաշխարհային օվկիանոսում ջուրը գտնվում է մշտական շարժման մեջ: Դրա տեսակներից են ալիքավորումը և ցունամին: Ալիքավորումն առաջանում է հիմնականում քամիների ներգործու­թյամբ: Ալիքավորման դեպքում ջուրը միայն տատանողական շարժում է կատարում: Առաջացած տատանումներն ալիքի տեսքով հասնում են մինչև ցամաք, հարվածում ափին և փշրվում: Ալիքավորման տարատեսակ է ցունամին, որն առաջանում է օվկիա­նոսի հատակում տեղի ունեցած ուժեղ երկրաշարժից: Ցունամին շատ հա­ճախ ավերում է ափամերձ բնակավայրերը՝ պատճառելով նյութական վնասներ և մարդկային զոհեր: Օվկիանոսում ջրի ուղղաձիգ շարժման պատճառներից է նաև Ա­րեգակի ե Լուսնի ձգողական ուժը, որի շնորհիվ առաջանում է մակընթացության և տեղատվության երևույթը Երկրի վրա: Օվկիանոսում ջրի մակարդակի բարձրացումը կոչվում է  մակընթա­ցություն , իսկ իջեցումը՝  տեղատ­վություն : Օրվա րնթացքում դիտվում է երկու մակընթացություն և երկու տեղատվություն, որոնք իրար հաջորդում են 6 ժամը մեկ: Համաշխարհային օվկիանոսում ջրի հորիզոնական շարժումն արտա­հայտվում է օվկիանոսային հոսանքների ձևով, ...

  Հարցեր և առաջադրանքներ Ի՞նչ է ջրոլորտը: Որո՞նք են դրա բաղադրամասերը: Բաղադևանասերը՝օվկիանոս, գետ, լիճ, ծով, ծոց, մեղուց։ Ջրի ի՞նչ հատկություններ գիտեք: Մաքուր ջուրը սառչում է 0 °C-ում, եռում  և գոլորշի է դառնում 100  0 C-ում: Ջուրը թափանցիկ, անհոտ հեղուկ է: Իր որոշ զարմանալի հատկություններով այն տարբերվում է բնության մեջ եղած մնացած բոլոր նյութերից: Ո՞ր ջրերն են կոչվում քաղցրահամ: Այն ջրերն են քաղցրահամ, որոնք 1լ ջրում պարնակում են մինչև 1գ աղ։ Ի՞նչ է ջրի ջերմունակությունը: Ինչպե՞ս է դա ազդում կլիմայի վրա: Որ­պես արդյունք՝ քաղաքի օդի ջերմաստիճանը կարող է մի քանի աստիճա­նով նվազել՝ մեղմացնելով շոգը: Իսկ ջուրը սառույց կամ գոլորշին հեղուկ դառնալիս տեղի է ունենում հակառակ գործրնթացը. կլանված ջերմու­թյունն անջատվում է և հաղորդվում շրջապատին: Ինչո՞ւ ամռան շոգին տեղացած հորդառատ անձրևից որոշ ժամա­նակ հետո շոգը մեղմում է:  Որ­պես արդյունք՝ քաղաքի օդի ջերմաստիճանը կարող է մի քանի աստիճա­նով նվազել՝ մեղմացնելով շոգը: Իսկ ջուրը սառույց կամ գոլորշին հեղուկ դառնալիս տեղի է ունե...

1.Մեծ տափարակ հարթ վայր:  հարթավայր 2.Համարյա ուղղահայաց վեր խոյացող քարային զանգված:  ժայռ 3.Բարձունքների միջև ընկած երկարավուն ու աստիճանաբար ցածրացող տեղանք:  ձոր 4.Լեռների, ժայռերի մեջ խոռոչ:  քարանձավ 5.Ծառածածկ տարածք: անտառ 6.Աղքատիկ բուսականություն ու կենդանական աշխարհ ունեցող չորային տարածք: անապատ 7.Զգալի մեծության բնական ջրահոսք:  լիճ 8.Օվկիանոսի հետ կապված ջրային մեծ տարածություն: ծով 9.Լեռների երկարաձիգ շարք: լեռնաշղթա 10.Ջրով լցված բնական գոգավորություն։ գետ 11.Վեր խոյացող բնական մեծ բարձրություն:  սար 12.Խոտով և ծաղիկներով ծածկված դաշտ: Մարգագետին Հուշող բառեր՝ Մարգագետին, սար, լիճ, լեռնաշղթա ծով, գետ, անապատ, անտառ, քարանձավ, ձոր, ժայռ, հարթավայր։

  Առաջադրանք  Համացանցից օգտվեք և գրեք (նկարեք, նկարը տեղադրեք) հետևյալ բույսերի տեսակները Ջերմասեր, լուսասեր                   Հովտշուշան Խոնավասեր                                                              Մանուշակ Չորադիմացկուն               Տափոլոռ Ստվերասեր              Պտեր Ջրային      Ջրաշուշան Բերեք հետևյալ կենդանիների օրինակներ Անապատային կենդանիներ                 Ուխտ Խիստ ցուրտ պայմաններում ապրող կենդանիներ  Սպիտակ արջ Ջրային կենդանիներ

  Առաջադրանք Ինչ օգտակար հանածոներ գիտեք? Օգտակար հանածոներից ես գիտեմ քարածուխ և երկաթ Ինչ է տնտեսությունը? Տնտեսության ճյուղերն են օգտակար հանածոները, շինարարություն ու արտադրություն։ Ինչ է արտադրությունը? Արտադրությունը այն է ինչ պատրաստում են։ Ինչ շինարարական նյութեր գիտեք? եր­կաթ, բետոն, ապակի