Ամփոփիչ հարցեր․ Պատմություն

1․ Ինչու էր բրոնզի գյուտը այդքան կարևոր գյուղատնտեսության, ռազմարվեստի և այլնի համար։

Բրոնզը ավելի կարծր էր և ամուր, քան քարն ու բողբոջը, ինչը հնարավորություն տվեց պատրաստել ուժեղ գյուղատնտեսական գործիքներ, զենք և ռազմական պարագաներ։ Դա մեծապես բարձրացրեց արտադրողականությունը և մարտունակությունը։

2․ Նշեք և հիմնավորեք լեզվի, անիվի և ձիերի ընտելացման գյուտերից յուրաքանչյուրի ազդեցությունը մարդկանց կյանքում։

• Լեզու – հեշտացրեց հաղորդակցությունը, գիտելիքի փոխանցումն ու համագործակցությունը։
• Անիվ – արագացրեց ապրանքների փոխադրում և ճանապարհորդություն, զարգացրեց առևտուր և տրանսպորտ։
• Ձիերի ընտելացում – արագացրեց մարդկանց տեղաշարժը, օգտագործվեց բանակում, նպաստեց առևտրի և կապերի զարգացմանը։
  
  
  3․ Համեմատել Արգիշտի I-ի և Սարդուրի II-ի գործունեությունը։

• Արգիշտի I – Վան քաղաքը ընդլայնեց, հզորացրեց բանակը, տարածքներ նվաճեց և կառուցեց պալատներ ու բերդեր։
• Սարդուրի II – կենտրոնացավ ռազմական ամրությունների կառուցման, սահմանների պաշտպանության և ներգաղթյալների վերաբնակեցման վրա։

Համեմատությունը – Արգիշտի I-ն ավելի շատ նվաճողական և շինարարական գործունեությամբ էր զբաղված, Սարդուրի II-ն՝ պաշտպանական և վարչական քաղաքականությամբ։

4․ Ինչով էր պայմանավորված Վանի արքաների կողմից իրագործվող հարկադիր տեղահանության և վերաբնակեցման քաղաքականությունը։

Դա արվում էր՝ հաղթած ժողովուրդների վերահսկողությունն ամրապնդելու, բնակչության վերահսկողություն հաստատելու և տնտեսությունը համաչափ զարգացնելու համար։

5․ Որոնք էին Երվանդական Հայաստանի մասնատման ներքին և արտաքին պատճառները։

• Ներքին պատճառներ – արքաների միջև վեճեր, իշխանական պայքարներ, վարչական անկախության ձգտում։
• Արտաքին պատճառներ – հարևան պետությունների ճնշում, Սելևկյանների կամ Աքեմենյան քաղաքական միջամտություն, ռազմական սպառնալիքներ։
  
  6․ Ինչով էին պայմանավորված Երվանդական Հայաստանում քրմական դասի ազդեցության աճը։

Քրմերի ազդեցությունը աճեց կրոնական տաճարների կարևորության, հասարակության հոգևոր կարիքների և եկեղեցական համակարգի ընդլայնման շնորհիվ։

7․ Բացատրել բառերը։

• Քաղաքակրթություն – զարգացած կյանք, գրություն, արվեստ։
• Զիկկուրատ – աստիճանավոր տաճար։
• Խաթթուսաս – հին հեթանոսական տաճար։
• Օստրակիզմ – քաղաքացու աքսոր։
• Հելլենականություն – հին հունական մշակույթ։
• Օլիմպիական խաղեր – հին հունական մարզական մրցույթ։
• Դիկտատոր – ամբողջ իշխանություն մեկ անձի մոտ։
• Պատրիկ – ազնվական հռոմեացի։
• Պլեբեյ – հասարակ ժողովուրդ։
• Պրովինցիա – պետական տարածք։
  
  8․ Համեմատել Հին Հունաստանի և Հին Հռոմի

ա․ Աշխարհագրական դիրքը

Հունաստան – լեռնոտ, փոքր տարածքներ, մոտ ծովերին, կապված առևտրի և նավագնացության հետ։
Հռոմ – հարթավայրերով հարուստ, լճեր և գետեր, հարմար գյուղատնտեսության և ռազմական կենտրոնացման համար։

բ․ Կառավարման ձևը

Հունաստան – քաղաք-պետություններ (պոլիսներ), որոշ տեղերում ժողովրդավարություն (Աթենք) կամ միապետություն (Սպարտա)։
Հռոմ – սկզբում թագավորություն, ապա հանրապետություն (սենատ, կոնսուլներ), վերջում կայսրություն։