Եվա Բարսեղյան

Գրերի գյուտը Հայ ժողովրդի պատմության մեջ ամենանշանակալի իրադարձություններից մեկը գրերի գյուտն է, որը տեղի ունեցավ 5-րդ դարի սկզբում։ Այս կարևոր գործը իրականացրեց Մեսրոպ Մաշտոցը՝ մեծ գիտնականը և հոգևորականը, ով իր ամբողջ կյանքը նվիրեց հայ մշակույթի զարգացմանը։ Մինչ գրերի ստեղծումը հայ ժողովուրդը չուներ սեփական այբուբեն, և դա դժվարացնում էր կրթության ու մշակույթի զարգացումը։ Գրքերը հիմնականում գրվում էին օտար լեզուներով, ինչը հասանելի չէր լայն հասարակությանը։ Մաշտոցը հասկանում էր, որ առանց սեփական գրերի ժողովուրդը չի կարող լիարժեք զարգանալ և պահպանել իր ինքնությունը։ Երկար ուսումնասիրություններից ու աշխատանքի շնորհիվ Մեսրոպ Մաշտոցը ստեղծեց հայոց այբուբենը, որը բաղկացած էր 36 տառերից։ Այս գյուտը մեծ ազդեցություն ունեցավ հայ ժողովրդի կյանքում։ Այն հնարավորություն տվեց թարգմանել Աստվածաշունչը և բազմաթիվ այլ գրքեր հայերեն, զարգացնել կրթությունը, գիտությունը և գրականությունը։ Գրերի գյուտը նաև նպաստեց ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդմանը։ Հայերը կարողացան պահպանել իրենց լեզուն, մշակույթը և հա...

Արդյո՞ք միայն Արտաշեսյան թագավորների վերափոխումները նպաստեցին երկրի զարգացմանը, թե միջազգային նպաստավոր իրավիճակը ևս կարևոր էր։ Արտաշեսյան թագավորների ժամանակ Հայաստանը մեծ զարգացում ապրեց։ Արտաշես Ա-ն միավորեց երկիրը, ամրապնդեց սահմանները և հիմնեց Արտաշատ մայրաքաղաքը։ Նա կարգավորեց պետական կառավարման համակարգը և ուժեղացրեց բանակը, ինչի շնորհիվ երկիրը դարձավ ավելի կայուն և պաշտպանված։ Տիգրան Մեծի օրոք Հայաստանը հասավ իր հզորության գագաթնակետին։ Նա ընդարձակեց երկրի սահմանները և Հայաստանը դարձրեց տարածաշրջանի ուժեղ պետություն։ Զարգացավ առևտուրը, կառուցվեցին քաղաքներ, ուժեղացավ մշակույթը։ Սակայն կարևոր էր նաև միջազգային իրավիճակը։ Այդ ժամանակ հարևան մեծ տերությունները թուլացած էին կամ պայքարում էին միմյանց դեմ, և Հայաստանը կարողացավ օգտվել այդ պայմաններից։ Երբ արտաքին ուժերը հզորացան, Հայաստանի դիրքերը թուլացան։ Եզրափակում Այսպիսով, Հայաստանի զարգացումը պայմանավորված էր և՛ Արտաշեսյան թագավորների քաղաքականությամբ, և՛ նպաստավոր միջազգային իրավիճակով։ Երկուսն էլ միասին ապահովեցին երկրի հզորա...

  Վանի թագավորությունը, հայտնի որպես Ուրարտու, հզոր պետություն էր Հայկական լեռնաշխարհում։ Այն աչքի էր ընկնում մշակութային, ռազմական և կառավարման զարգացած համակարգով՝ դառնալով իր ժամանակի կարևոր կենտրոններից մեկը։ Վանի թագավորության ժառանգությունը մինչ այսօր հետաքրքրում է պատմաբաններին և ապացուցում դրա կարևոր դերը տարածաշրջանի պատմության մեջ։ Մենուա թագավորը Վանի թագավորության ամենա գործառու և ստեղծարար թագավորներից մեկն էր։ Նրա օրոք կարուցվել էն ճանապարհներ, պահեստներ և ամրոցներ, որոնք ուժեղացրել են Վանի պաշտպանությունը և հեշտացրին շբումը ժողովուրդի միջև։ Նաև նա կառուցել է Մենուայի հայտնի ջրանցքը, որը ոռոգում էր Տուշպայի տարացքները և լավացնում էր գյուղատնտեսությունը։ Մենուան այն թագավորն է, ով ոչ միայն իշխեց, այլ նաև ստեղծեց։  Մենուա թագավորը հանդիսանում է Վանի թագավորության զարգացման առանցքային դեմքերից։ Նրա իրականացրած գործերը ապացույց են, որ ճիշտ կառավարումը կարող է հիմք դնել երկարատև հզորության ու առաջընթացի։

Արդյո՞ք Վանի թագավորների ձեռնարկումները օգնեցին ՝   զարգացնել ու   պետությունը Նախաբան, հ իմնական մաս (պնդում, փաստ, հիմնավորում), եզրափակում, ամփոփում Վանի թագավորության թագավոր ով նպաստել է թագավորության ինչ որ բանին

Հին աշխարհը լի էր հայտնագործություններով, որոնք մեծ ազդեցություն են թողել մարդկության զարգացման վրա։ Այդ հայտնագործությունները հիմք են հանդիսացել շատ նորարարությունների համար, որոնք մենք օգտագործում ենք մինչ այսօր։ Ստորև կներկայացնեմ հին աշխարհի հինգ մեծագույն հայտնագործությունները, որոնք փոփոխեցին մարդկության պատմությունը։ Գրությունը Գրությունը հնագույն մարդկանց կարևորագույն հայտնագործություններից մեկն էր։ Առաջին գրերը ստեղծվել են Մեսոպոտամիայում՝ շումերների կողմից։ Գրության միջոցով մարդիկ կարողացան պահպանել տեղեկություններ, փոխանցել գիտելիքներ և կազմակերպել հասարակական կյանքը։ Առանց գրության մարդկությունն ի վիճակի չէր լինի ունենալ պատմություն, օրենքներ կամ զարգացած կրթություն։   Անիվը Անիվի հայտնագործումը ևս մեկ կարևոր քայլ էր տեխնիկական առաջընթացի մեջ։ Այն նույնպես առաջացել է Միջագետքում։ Անիվի շնորհիվ մարդիկ սկսեցին օգտագործել սայլեր, ինչը մեծապես հեշտացրեց բեռների տեղափոխումը և առևտուրը։ Այս հայտնագործությունը հիմք հանդիսացավ շատ later (հետագա) տեխնոլոգիաների համար։ Երկրագո...

  Կառուցվածք Ներածություն․ թեմայի ներկայացում, հարցի կարևորության ընդգծում։ Հիմնական մաս․ առնվազն 2–3 պարբերություն՝ հիմնավորումներ, փաստարկներ, օրինակներ։ Եզրափակում․ ամփոփում, սեփական կարծիքի ձևակերպում, եզրակացություն։ Բովանդակություն Թեմայի ամբողջական բացահայտում։ Կապ թեմայի և ներկայացված փաստերի միջև։ Հիմնավորված կարծիքներ՝ օրինակներով, պատմական փաստերով, գրականությունից կամ առօրյայից։ Լեզու և ոճ Հստակ և պարզ շարադրանք։ Ճիշտ տառագրություն և քերականություն։ Ոճը պետք է լինի ուսանողական/դպրոցական՝ առանց չափազանց բարդ գիտական արտահայտությունների, բայց նաև առանց խոսակցական լեզվի։ Ստեղծագործական մոտեցում Սեփական կարծիքի և ինքնատիպ դիտարկումների ներառումը։ Նոր գաղափարների առաջադրում, հարցադրումների ձևակերպում։ Ծավալ Միջինում 1-2 էջ (250–400 բառ)։ Կարևոր է ոչ թե երկարությունը, այլ թեմայի ամբողջականությունն ու պարզությունը։ Հայոց պատմության մեջ Տիգրան Մեծը միապետ է, ով դարձավ ոչ միայն իր ժողովրդի հպարտությունը, այլև հզորության և պայքարի օրինակ ամբողջ տարածաշրջանում։ Նրա օրոք Հայաստանը ...