Բանավոր հարցում

 1.Ի՞նչ է ատոմը, ի՞նչ է մոլեկուլը՞

Ատոմը նյութի ամենափոքր մասնիկն է, որը պահպանում է տվյալ քիմիական տարրի հատկությունները։ Այն բաղկացած է միջուկից (պրոտոններ և նեյտրոններ) և նրա շուրջը պտտվող էլեկտրոններից։

Մոլեկուլը երկու կամ ավելի ատոմներից կազմված չեզոք մասնիկ է, որը պահպանում է տվյալ նյութի քիմիական հատկությունները։ Օրինակ՝ ջրի մոլեկուլը կազմված է երկու ջրածնի և մեկ թթվածնի ատոմից $(H_{2}O)$։

2.Ի՞նչ է նյութը, ինչ է մարմինը։

Նյութը այն է, ինչից կազմված են մարմինները։ Այն ունի զանգված և զբաղեցնում է տարածություն։ Օրինակ՝ ջուրը, երկաթը, օդը։

Մարմինը բնության ցանկացած առարկա է, որը կազմված է նյութից և ունի որոշակի ձև ու ծավալ։ Օրինակ՝ սեղանը, գիրքը, մատիտը։

3.Սահմանել ֆիզիկական և քիմիական երևույթները։

Ֆիզիկական երևույթը այն երևույթն է, որի ժամանակ նյութը փոխում է իր ձևը, վիճակը կամ ծավալը, բայց նրա բաղադրությունը չի փոխվում։ Օրինակ՝ ջրի եռալը, սառույցի հալվելը։

Քիմիական երևույթը այն երևույթն է, որի ժամանակ մեկ նյութից առաջանում են նոր նյութեր՝ փոխվում է բաղադրությունը։ Օրինակ՝ փայտի այրվելը, երկաթի ժանգոտվելը։

4.Ի՞նչ է քիմիական տարրը։

Քիմիական տարրը նյութի տեսակ է, որը կազմված է միևնույն տեսակի ատոմներից։ Օրինակ՝ ջրածինը, թթվածինը, երկաթը։ Տարրերը չեն կարող քիմիական ճանապարհով տրոհվել ավելի պարզ նյութերի։

5.Ի՞նչ է ցույց տալիս հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը։

Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը ցույց է տալիս, թե տվյալ մոլեկուլի զանգվածը քանի անգամ է մեծ ածխածնի ատոմի զանգվածի $\frac{1}{12}$​ մասից։ Այն հաշվարկվում է որպես մոլեկուլում մտնող բոլոր ատոմների հարաբերական ատոմային զանգվածների գումար։

6.Ի՞նչ է ցույց տալիս տարրի հարաբերական ատոմային զանգվածը։

Հարաբերական ատոմային զանգվածը ույց է տալիս, թե տվյալ տարրի ատոմի զանգվածը քանի անգամ է մեծ ածխածնի ատոմի զանգվածի $\frac{1}{12}$121​ մասից։ Այն չափազուրկ մեծություն է և նշանակվում է $A_r$նշանով։

7.Ի՞նչ է վալենտականությունը։

Վալենտականությունը տոմի հատկությունն է՝ միանալու որոշակի թվով այլ ատոմների հետ՝ առաջացնելով քիմիական կապեր։ Այն ցույց է տալիս, թե տվյալ տարրի ատոմը քանի քիմիական կապ կարող է առաջացնել։ Օրինակ՝ ջրածինը միավալենտ է, թթվածինը՝ երկվալենտ, ածխածինը՝ քառավալենտ։

8.Որո՞նք են մաքուր նյութերը, և որո՞նք խառնուրդները։

Մաքուր նյութերը կազմված են միևնույն տեսակի մասնիկներից և ունեն հաստատուն հատկություններ։ Դրանք են՝ պարզ նյութերը (մեկ տարրից կազմված. օր.՝ երկաթ, ոսկի. և բարդ նյութերը (մի քանի տարրից կազմված. օր.՝ ջուր, աղ.)

Խառնուրդները կազմված են երկու կամ ավելի մաքուր նյութերից, որոնք մեխանիկորեն խառնված են իրար։ Նրանց բաղադրիչները պահպանում են իրենց հատկությունները։ Օրինակ՝ օդը, ծովի ջուրը, կաթը։

9.Ի՞նչ է քիմիական ռեակցիան։

Քիմիական ռեակցիան այն գործընթացն է, որի ընթացքում որոշ նյութերից (ելանյութերից. առաջանում են նոր նյութեր՝ փոխվելով նրանց բաղադրությունը և հատկությունները։ Ռեակցիայի ընթացքում առաջանում կամ քայքայվում են քիմիական կապեր։

10.Նշի՛ր մեկ քիմիական և մեկ ֆիզիկական երևույթի օրինակ։

Քիմիական երևույթ՝ երկաթի ժանգոտվելը (երկաթը միանում է թթվածնին՝ առաջացնելով նոր նյութ՝ ժանգ.)

Ֆիզիկական երևույթ՝ ջրի եռալը (ջուրը հեղուկ վիճակից անցնում է գազային վիճակի՝ առանց բաղադրությունը փոխելու.)

11.Նշի՛ր՝ ֆիզիկական, թե՞ քիմիական երևույթ է՝

ա) Փայտի այրվելը — քիմիական երևույթ է, քանի որ առաջանում են նոր նյութեր՝ մոխիր, ածխաթթու գազ, ջրի գոլորշի։

բ) Ջրի եռալը — ֆիզիկական երևույթ է

գ) Երկաթի ժանգոտվելը — քիմիական երևույթ է

դ) Ապակու կոտրվելը — ֆիզիկական երևույթ է

12.Ի՞նչ է էլեկտրոնային թաղանթը։

Էլեկտրոնային թաղանթը ատոմի միջուկի շուրջը գտնվող տարածությունն է, որտեղ շարժվում են էլեկտրոնները։ Այն բաղկացած է էլեկտրոնային շերտերից, որոնցում էլեկտրոնները դասավորված են ըստ էներգիայի մակարդակների։

13.Ի՞նչ է էլեկտրոնային շերտը կամ էներգիական մակարդակը։

Էլեկտրոնային շերտը ատոմում էլեկտրոնների դասավորման մակարդակն է, որտեղ էլեկտրոններն ունեն մոտավորապես նույն էներգիան։ Շերտերը նշանակվում են $K,L,M,N$K,L,M,N տառերով կամ $1,2,3,4$1,2,3,4 թվերով՝ սկսած միջուկից։ Առաջին շերտում կարող է լինել առավելագույնը 2 էլեկտրոն, երկրորդում՝ 8, երրորդում՝ 18 և այլն։

14.Լրացնել՝

Ատոմի էլեկտրոնային թաղանթում առկա էլեկտրոնների թիվը հավասար է միջուկում գտնվող պրոտոնների թվին (այսինքն՝ ատոմի կարգաթվին)։

Ատոմի էլեկտրոնային թաղանթը բաղկացած է էլեկտրոնային շերտերից, որոնք կոչվում են նաև էներգիական մակարդակներ։

Էներգիական մակարդակների թիվը համընկնում է ՊՀ-ում այն պարբերության համարին, որում գտնվում է տվյալ տարրը։