Գլուխ II. Դինամիկա: Ներածություն:

ԹԵՄԱ՝

Գլուխ II. Դինամիկա: Ներածություն:                                

§  8. Նյուտոնի  առաջին    օրենք:

§  9. Նյուտոնի  երկրորդ   օրենք:

Հարցեր՝

1․ Ի՞նչ է ուսումնասիրում դինամիկան։

Դինամիկան մեխանիկայի բաժին է, որն ուսումնասիրում է մարմինների շարժումը՝ կապված նրանց վրա ազդող ուժերի հետ։ Այն պատասխանում է հարցին՝ ինչու՞ է մարմինը շարժվում այսպես (շարժման նկարագրությամբ զբաղվում է կինեմատիկան)։

2. Նյուտոնի առաջին օրենքի ձևակերպումը:

Գոյություն ունեն այնպիսի հաշվարկման համակարգեր, որոնց նկատմամբ մարմինը պահպանում է դադարի կամ ուղղագիծ հավասարաչափ շարժման վիճակը, եթե նրա վրա այլ մարմիններ չեն ազդում կամ այդ ազդեցությունները համակշռված են։

3. Բերել Նյուտոնի առաջին օրենքը հաստատող օրինակներ:

Սեղանի վրա դրված գիրքը մնում է դադարի վիճակում, քանի որ ծանրության ուժը և սեղանի առաձգականության ուժը համակշռում են իրար։

Ավտոբուսում կանգնած ուղևորը հանկարծակի արգելակելիս թեքվում է առաջ, իսկ շարժվելիս՝ հետ. դա նրա իներցիայի դրսևորումն է։

4. Ի՞նչ պայմաններում է մարմինը շարժվում ուղղագիծ հավասարաչափ:

Երբ նրա վրա ազդող բոլոր ուժերի համազորը զրո է (կամ մարմնի վրա ընդհանրապես ուժ չի ազդում)։ Այդ դեպքում արագացումը զրո է, և արագությունը մեծությամբ ու ուղղությամբ մնում է անփոփոխ։

5. Մարմնի վրա ազդող ուժերի համազորը զրո է: Մարմինը շարժվում է,թե գտնվում է դադարի վիճակում:

Երկուսն էլ հնարավոր են։ Եթե մինչ այդ մարմինը դադարի վիճակում էր, ապա կշարունակի դադարել. եթե շարժվում էր, ապա կշարունակի շարժվել ուղղագիծ հավասարաչափ։ Այսինքն՝ համազրոյական վիճակը չի նշանակում պարտադիր դադար։

6․ Բերեք օրինակ, որն ապացուցում է, որ Նյուտոնի առաջին օրենքը հաշվարկման ոչ բոլոր համակարգերում է ճիշտ:

Ենթադրենք՝ գնդիկը հարթ սեղանի վրա դադարի վիճակում է, և նրա վրա ուժ չի ազդում։ Սակայն եթե դիտարկենք կտրուկ արգելակող ավտոբուսի հետ կապված համակարգից, ապա այդ համակարգի նկատմամբ գնդիկը «ինքնուրույն» կսկսի շարժվել առաջ՝ առանց որևէ ուժի ազդեցության։ Դա նշանակում է, որ արգելակող ավտոբուսի համակարգը ոչ իներցիալ է, և նրանում Նյուտոնի առաջին օրենքը չի գործում։

7. Ի՞նչն է մարմնի արագության փոփոխության պատճառը:  
Արագության փոփոխության պատճառը մարմնի վրա ազդող ուժերի համազորն է։ Եթե համազորը զրո չէ, արագությունը փոխվում է մեծությամբ կամ ուղղությամբ։

8. Նյուտոնի երկրորդ օրենքի ձևակերպումը,գրել բանաձևը:

Մարմնի արագացումը ուղիղ համեմատական է նրա վրա ազդող ուժերի համազորին և հակադարձ համեմատական՝ մարմնի զանգվածին։ Արագացման ուղղությունը համընկնում է համազորի ուղղությանը։

a = F/m
F = a*m

9. Ո՞ր դեպքում է մարմինը շարժվում արագացմամբ:

Երբ նրա վրա ազդող ուժերի համազորը զրո չէ։ Այդ դեպքում արագությունը փոխվում է. մարմինը կա՛մ արագանում է, կա՛մ դանդաղում, կա՛մ փոխում է շարժման ուղղությունը։

10. Ո՞ր պնդումն է ճիշտ. 

– մարմնի արագացումը կախված է նրա վրա ազդող ուժից, 

– մարմնի վրա ազդող ուժը կախված է նրա արագացումից:

Ճիշտ է առաջինը՝ մարմնի արագացումը կախված է նրա վրա ազդող ուժից։ Դա հենց արտահայտում է a=F/m​ բանաձևը. ուժը արագացման պատճառն է, ոչ թե հետևանքը։ Երկրորդ պնդումը սխալ է, որովհետև ուժը գոյություն ունի անկախ նրանից՝ մարմինը արագացում ունի, թե ոչ։

Սովորել Է. Ղազարյանի դասագրքից էջ՝ 23-30-ը:

Լրացուցիչ առաջադրանք.

Պատրաստեք տեսանյութ՝ ձեր շրջապատում,առօրյայում հանդիպած հավասարաչափ,անհավասարաչափ,շրջանագծային,հավասարաչափ արագացող  շարժումների վերաբերյալ:

imageՏեսանյութում լինի  մեկնաբանություն և եզրակացություն,այն տեղադրեք ձեր բլոգներում ,հղումն ուղարկեք ինձ:

Դիտել տեսանյութեր.

iframe

Նյուտոնի երկրորդ օրենքը

iframe

Գալիլեյի տեսակետը շարժման և դադարի վերաբերյալ

https://learnpro.am/site/lesson/id/932

Իներցիայի երևույթը