Առաջադրանք, ապրիլի 7-14, առաջադրանք 7-րդ դաս.

 Սիրելի սովորողներ, խնդրում եմ ներբեռնել դասագիրքը:

Ար­շա­կո­ւնյաց Հայաս­տա­նի բա­ժա­նո­ւմն ու ան­կու­մը/էջ 115-122/

Ա1 | Հասկացություններ և անուններ
Բնութագրի՛ր:
ա­վատ և ա­վա­տա­ռու • ա­վա­տա­տի­րու­թյո­ւն • ա­զատ­ներ և ա­նա­զատ­ներ • Խոս­րով III Կո­տակ (330-338) • Տի­րան • Ար­շակ II • Պապ • Ներ­սես Պա­րթև • Վռամ­շա­պո­ւհ • Դվին • Ար­շա­կա­վան • Աշ­տի­շատ • Ձի­րա­վի ճա­կա­տա­մա­րտ
Ավատը հողային տիրույթ էր, որը տրվում էր ծառայության դիմաց, իսկ ավատարուն՝ այդ հողը ստացող մարդը։ Ավատատիրությունը հասարակական կարգ էր, որտեղ հողը պատկանում էր մեծատերերին։ Ազատները ազատ մարդիկ էին, իսկ անազատները՝ կախված։ Խոսրով III Կոտակը հայոց թագավոր էր, Տիրանը և Արշակ II-ը նույնպես թագավորներ էին։ Պապը բարեփոխումներ արած թագավոր էր։ Ներսես Պարթևը կաթողիկոս էր։ Վռամշապուհը նպաստեց գրերի ստեղծմանը։ Դվինը մայրաքաղաք էր, Արշակավանը՝ քաղաք, Աշտիշատը՝ եկեղեցական կենտրոն, Ձիրավի ճակատամարտը՝ կարևոր պատերազմ։

Ա2 | Հիմնական գաղափարներ

ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչպե՞ս արմատավորվեց ավատատիրությունը Արշակունյաց Հայաստանում։
Ավատատիրությունը ձևավորվեց, երբ հողերը բաժանվեցին իշխաններին ծառայության դիմաց։ Աստիճանաբար նրանք ուժեղացան և դարձան անկախ։

բ. Բացատրի՛ր։ Ինչո՞վ էր պայմանավորված թագավորական իշխանության թուլացումը։
Թագավորի իշխանությունը թուլացավ, որովհետև նախարարները հզորացան և սկսեցին ինքնուրույն գործել։

գ. Հիմավորի՛ր։ Ինչո՞ւ Հռոմը չհանդուրժեց Պապ արքայի բարեփոխումները։
Հռոմը վախենում էր, որ Պապը կուժեղացնի Հայաստանը և կթուլացնի իր ազդեցությունը, դրա համար կազմակերպեց նրա սպանությունը։

Ա3 | Քննադատական մտածողություն

1. Ի՞նչ առավելություն տվեց այն, որ Պապը արգելեց կաթողիկոսի ձեռնադրումը Կեսարիայում։
Դա ուժեղացրեց Հայոց եկեղեցու անկախությունը և նվազեցրեց օտար ազդեցությունը։

2. Ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ բաժանումը տարբեր կողմերի։
Դա թուլացրեց երկիրը, առաջացրեց ներքին պայքարներ և հեշտացրեց արտաքին թշնամիների գործը։

3. Որքանո՞վ էր հիմնավոր Վռամշապուհի փորձը։
Դա շատ կարևոր էր, որովհետև միավորում էր ժողովրդին մշակույթով և լեզվով։

Ա4 | Փոփոխություն և շարունակականություն

Ինչպե՞ս կփորձես համոզել պարսից արքային։
Կասեի, որ հայոց գրերը չեն վնասի նրան, այլ կօգնեն ավելի լավ կառավարել երկիրը և զարգացնել մշակույթը։

Ի՞նչ խնդիրներ կառաջանային, եթե թույլտվություն չստացվեր։
Հայաստանը կկորցներ իր լեզուն և մշակույթը, և ժողովուրդը դժվարությամբ կպահպաներ ինքնությունը։

1 | Համեմատիր և ներկայացրու
Այո, տարբերություններ կան։ Մեկը տալիս է ավելի մանրամասն տվյալներ, մյուսը՝ այլ փաստեր։ Դրանք լրացնում են միմյանց։

2 | Մեկնաբանի՛ր
Նրանք բացասական էին ներկայացնում բնակչությանը, որովհետև չէին ընդունում նոր կարգերը։

Առաջադրանք 2

Ա1 | Հասկացություններ և անուններ
Բնութագրի՛ր:
ուշ հելլենիզմ • հայրենիք • պարգևականք • գանձագին • վանքապատկան • գործակալություններ • Յամբլիքոս Բաբելոնացի • Մար Աբաս Կատինա • ապակեգործություն • Գառնի
Ուշ հելլենիզմը մշակութային շրջան էր։ Հայրենիքը սեփական երկիրն է։ Պարգևականքը նվեր հող էր։ Գանձագինը՝ թանկարժեք իր։ Վանքապատկանը եկեղեցու հող էր։ Գործակալությունները վարչական մարմիններ էին։ Յամբլիքոսը և Մար Աբաս Կատինան պատմիչներ էին։ Ապակեգործությունը արհեստ էր։ Գառնի՝ հեթանոսական տաճար։

Ա2 | Հիմնական գաղափարներ

ա. Ի՞նչ առանձնահատկություններ ուներ մշակույթը։
Պատասխան: Այն համադրում էր հելլենիստական և հայկական տարրերը։

բ. Ի՞նչ քայլերի դիմեցին Սասանյանները։
Պատասխան: Փորձեցին իրենց իշխանությունը հաստատել՝ վերահսկելով Հայաստանը։

գ. Ինչպե՞ս էին կարգավորվում հարաբերությունները։
Պատասխան: Թագավորը բաժանում էր հողերը, իսկ նախարարները ծառայություն էին կատարում։

Ա3 | Քննադատական մտածողություն

1. Ինչո՞վ էր պայմանավորված թուլացումը։
Պատասխան: Նախարարների ուժեղացմամբ և ներքին բաժանումներով։

2. Ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ քաղաքների անկումը։
Պատասխան: Թուլացավ տնտեսությունը և առևտուրը։

3. Ի՞նչ փոփոխություններ եղան։
Պատասխան: Հասարակությունը բաժանվեց շերտերի, ուժեղացավ ավատատիրությունը։

Ա4 | Փոփոխություն և շարունակականություն

Ի՞նչ պարտավորություններ և իրավունքներ կունենային կողմերը։
Պատասխան: Թագավորը պետք է պաշտպաներ նախարարին և տա հող, իսկ նախարարը պարտավոր էր ծառայել բանակում և ենթարկվել թագավորին։